YineDergi

Kayhan Doğru

Yol nedir?

Açılır mı, kapanır mı; çıkılır mı, inilir mi? Yol nedir? Hayat,“uzun ince bir yol”sa ve insan bu yolda türlü yollarla var olmaya çalışıyorsa; bir yol tuttuysa mesela, bir yolun yolcusuysa ve o yol uğruna yola gelmiş, yoldan çıkanları yola getirmişse, yolu uğrunda yol kestiyse, yolunu kesenleri kestiyse ve bu yolda yol yorgunuysa, yolun sonuna geldiyse, son yolculuğuna uğurlandıysa, yol için söylenecek hala bir şeyler kalmış mıdır? Yoksa asıl söylenecekler henüz söylenmemiş midir?

Yol nedir?

Yol, asfalt da olabilir, toprak da yahut akıllıca da olabilir saçma da… Yol tek de olabilir çok da, tıpkı yolcuları gibi… Yolcuları yolsuz kalmış, yolsuzluk yapmış olabilir. Karanlık bir yola girmiş, yolunu aydınlatmak istemiş, belki de yolunu şaşırmış yolcuları da olabilir. Veya girdiği yolu sevmeyen yada uğrunda ölmeyi göze alan, o yolda bazen yol ayrımına gelen, yoldaş olan, yol eri olan yolcuları olabilir.

Yol nedir? Bu sorunun bir cevabı var mıdır?

Yol, bir yol olmanın ötesinde; hayatı algılama çabasında sürekli başvurulan bir konuma sahipse ya da ona böyle bir görev verildiyse, onu bir cevabın kurbanı yapıp tanımlamaya çalışmak ve dolayısıylasınırlandırmak ne kadar mümkün, ne kadar doğru olabilir? Mesela ‘yol’un en yakın dostu görünen ‘yolcu’da da benzer bir durum söz konusudur. Tek bir kalıba sığdırmaya çalıştığınızda sizi çelişkiler içerisinde bırakır. Örneğin, bilinenin aksine her gidene yolcu denmez. Benimsemediği bir yoldan giden kimse, kendini o yolun yolcusu olarak görmez.

O halde, yol nedir?

Yol, hayat yolunda ilerleyen herkesin kendi konumunu; durumunu ifade etmede kullandığı bir kavramdır. Çoğunlukla işaret ettiği durumun ya da varlığın gölgesinde kalır ama yol olmadan da hiçbir varlık ya da durum ifade edilemez. Bu yüzden‘yol’u tanımlama çabası dahi yolda olmayı gerektirir. Çünkü tanımlama, düşüncenin varlık üzerinde seyir halinde olmasıdır. Belki de bu sebeple felsefeye ‘yolda olmaktır’ denmiştir. Kısacası yol, belli bir şey değildir. Akıp giden hayatın birçok yüzünü içinde barındırır ve bir hareketliliğin temsilcisidir.