YineDergi

Yanıt

1. 

   alihaydarpeçe

   Ocak 30, 2012 at 10:43 am

   Cemil Meriç, bir dönemin yüksek sesle konuşan vicdanıdır dersek yanlış söylemeyiz. Bu Ülke, “zirveleri” ve “çukurları” inceleyen, incelediği düşüncelerin ve yazarların adeta tanımını (efradını cami ağyarını mani) yapan bir çerçevede yazılmış. Kimseye borcu olmayan, kimseye kavga etmeyen ve yalnızca anlamaya çalışan bir kafa. Batının salyalarını (…izmler, sloganlar) yalayan sözde aydınlara kral çıplak diye bağırmak kolay değil. Cemil Meriç öyle yüksek perdeden bağırdı ki 30 yıl sonra hala kulaklarımızda yer ediyor. Cemil Meriç Bu Ülke’de, “…ülkesiyle göbek bağını koparan bir intelijansiyanın dıramını” yazmakla kalmamış, kesilen bu göbek bağını tamir etmenin yollarını arayarak bizim de düşüncelerimizin, fikirlerimizin, zirvelerimizin olduğunu anlatmaya çalışmıştır.

   Tadımlık

   “Bu ülke 89’dan beri su alan bir gemi… Fransız İhtilali yalnız Batı feodalitesi’nin değil, ihtiyar Şark’ın da ölüm çanı. Osmanlı bir başka medeniyetin varlığını o zaman farkeder. Henüz ne imanını kaybetmiştir, ne haysiyetini. Zirvelerden bakar diyar-ı küfre. Avrupa maddedir, kendisi ruh.
   Bu tanımadığı dünyanın kesif ve müselsel taarruzları karşısında kuvvetinden şüphe etmeye başlar. Hayret yerini hayranlığa bırakır, hayranlık teslimiyete.” İletişim Yay. 25. Baskı, s.133

   “Semavi kitapların emri: “Öldürmeyeceksin”. Hıristiyan Avrupa en sefil çıkarları için dünyanın bütün Mandarenlerini öldürdü ve öldürmeye hazır. Goethe: “Ya örs olacaksın ya çekiç” diyor. Şark, Sadi’den Gandi’ye kadar aksi kanaatte. “Yemin ederim ki, dünyanın bütün toprakları bir tek insanın kanını akıtmaya değmez.” Kim haklı? s.206

   Cevapla
2. 

   halimyâr

   Şubat 7, 2012 at 9:46 pm

   Cemil Meriç’i özetlemek gerekirse -ki bunu kendi yapmış- düşüncenin -dilin el verdiğince- kusursuz anlatımı uygundur. Meriç’i bir ara her sabah güne başlamadan yarım saat okumayı adet edinmiştim. onu okuduğumda illa anlamam gerekmiyordu, tıpkı sözlerini anlamadığımız yabancı şarkının ruhumuzu esir alması gibi Meriç’in dili de havsalamda bulunan karanlık bir resmi yaprak yaprak aydınlatıyordu. Gürbüz hoca bir keresinde Bu Ülke’yi herkes ezberlemeli demişti. Ben her sene tekrar okunacaklar listesinde tutuyorum kitabı. Cemil Meriç, İnsanlık Komedyası için her sene tavaf ettiğim eser tamlamasını kurmuştu. Herhalde benim tavafım bu kitap etrafında olacak. Hepsini ezberlemedim fakat en sevdiğim bölümden, fildişi kuleden- başlığını hatırlamadığım- bir bölümü aktarayım (Cemil Meriç’in bence hayatının özeti):
   bir adam meçhule tırmanıyordu
   sisife benziyordu uzaktan
   bir adam meçhule tırmanıyordu topraktan
   arkası uçurum yanları duvar
   kaç sabah güneşle selamlaştırlar
   kaç akşam yıldızlar feneri oldu. bilmiyor
   koro
   olempe yalnız gidilmez bin çıkılır bir varılır
   bir çıkılıp bir varılmaz
   ve musanın gözlerini kamaştıran nur kavurdu göz bebeklerini
   koro
   kayaya çaktılar prometeyi homeri karanlığa gömdüler
   tanrılara yaklaşan nemesisin kazabına uğrar
   ve adam haykırdı
   nemesis nemesis… yıldırımlar gibi ulu çınarlara musallat tanrıça
   ben ne olempin sırlarını faş eden bir yarı tanrıydım
   ne de erguvanlar içerisinde doğmuş bir prens
   ama madem ki bana kadar uzandı ellerin
   madem ki beni hışmına layık gördün
   bunu boşa çıkarmayacağım
   ya ölümüm boğacak sesimi
   ya da senin verdiğin dünyadan daha güzelini yaratacağım
   ve meçhule tırmanan adam
   kelime oldu.

   Cevapla